- फायलेरियासिस निर्मूलनासाठी नागपूर विभागातील तीन जिल्ह्यांमध्ये १० फेब्रुवारीपासून सामूहिक औषध प्रशासन कार्यक्रम सुरू करण्यात आला.
- चंद्रपूर, भंडारा आणि गडचिरोली जिल्ह्यातील ११ गटांमध्ये एकूण १५,२७,८१३ लाभार्थ्यांना फायलेरियासिसविरोधी औषधे दिली जातील.
नागपुर, 5 फरवरी 2026 : महाराष्ट्र फायलेरियासिस मुक्त करण्याच्या वचनबद्धतेचा एक भाग म्हणून मास ड्रग अॅडमिनिस्ट्रेशन (एमडीए) फेरी सुरू होण्यापूर्वी आज नागपूर जिल्ह्यात मीडिया सेन्सिटायझेशन कार्यशाळेचे आयोजन करण्यात आले होते.
या कार्यशाळेचा उद्देश माध्यमांद्वारे फायलेरिया निर्मूलन कार्यक्रमाची माहिती जनतेपर्यंत पोहोचवणे हा होता.
१० फेब्रुवारीपासून नागपूर विभागातील तीन जिल्ह्यांमध्ये (चंद्रपूर, भंडारा आणि गडचिरोली) सुरू होणाऱ्या एमडीए (मास ड्रग ॲडमिनिस्ट्रेशन) फेरीच्या यशस्वी अंमलबजावणीसाठी एकूण १५,२७,८१३ लाभार्थ्यांना प्रशिक्षित आरोग्य कर्मचारी घरोघरी भेट देऊन स्वतःच्या देखरेखीखाली फाइलेरियारोधक औषधांचे सेवन करून घेणार आहेत.
या प्रसंगी नागपूर विभागाचे राज्य उपसंचालक, आरोग्य सेवा डॉ. शशिकांत शंभरकर यांनी सांगितले की, फाइलेरिया हा एक गंभीर सार्वजनिक आरोग्याचा प्रश्न असून तो डासांच्या चाव्यामुळे पसरतो आणि दीर्घकालीन अपंगत्वाचे एक प्रमुख कारण आहे. हा संसर्ग बहुतेक वेळा बालपणात होतो, मात्र त्याची लक्षणे प्रौढावस्थेत दिसून येतात. त्यांनी स्पष्ट केले की, हा आजार लसीका प्रणालीचे नुकसान करतो आणि वेळेवर प्रतिबंध न झाल्यास शरीराच्या विविध अवयवांमध्ये असामान्य सूज निर्माण होते, ज्यावर कायमस्वरूपी उपचार उपलब्ध नाहीत. या आजारामुळे बाधित व्यक्तींना हायड्रोसील, लिम्फेडेमा तसेच दूधासारखे पांढरे मूत्र यांसारख्या गंभीर समस्यांना सामोरे जावे लागते. फाइलेरियापासून बचावासाठी दरवर्षी फाइलेरियारोधक औषधांचे सेवन हाच एकमेव प्रभावी उपाय असल्याचे त्यांनी नमूद केले.
डॉ. शंभरकर यांनी पुढे सांगितले की, सामान्यतः या औषधांच्या सेवनामुळे कोणतेही गंभीर दुष्परिणाम होत नाहीत. काही व्यक्तींमध्ये हलक्या मळमळ किंवा उलटीसारखी लक्षणे दिसू शकतात, जी औषधे शरीरातील फाइलेरिया परजीवींवर प्रभावीपणे कार्य करत असल्याचे सूचक आहे. त्यांनी माहिती दिली की अल्बेंडाझोल ही गोळी जेवणानंतर चावून, तर डीईसी व आयव्हरमेक्टिन पाण्यासोबत गिळून घेणे आवश्यक आहे.
नागपूर विभागाच्या सहाय्यक संचालक (मलेरिया), आरोग्य सेवा डॉ. नयना दुफारे यांनी सांगितले की, १० फेब्रुवारीपासून नागपूर विभागातील चंद्रपूर, भंडारा व गडचिरोली जिल्ह्यांतील निवडलेल्या ११ ब्लॉकमध्ये तीन औषधांच्या माध्यमातून (डीईसी, अल्बेंडाझोल व आयव्हरमेक्टिन) एमडीए मोहीम राबविण्यात येणार आहे. या काळात आरोग्य कर्मचारी बूथद्वारे तसेच घरोघरी जाऊन नागरिकांना फाइलेरियारोधक औषधे देणार आहेत. त्यांनी स्पष्ट केले की २ वर्षांखालील मुले, गर्भवती महिला तसेच गंभीर आजारी व्यक्तींना ही औषधे दिली जाणार नाहीत. औषधे रिकाम्या पोटी घेऊ नयेत आणि त्यांचे सेवन आशा कार्यकर्ती किंवा आरोग्य कर्मचाऱ्यांच्या उपस्थितीतच करणे बंधनकारक आहे. त्यांनी हेही सांगितले की, ही औषधे फाइलेरियासोबतच कृमी संसर्ग, खाज यांसारख्या समस्यांवरही प्रभावी असून मुलांच्या शारीरिक व बौद्धिक विकासास मदत करतात.
जागतिक आरोग्य संघटनेचे (डब्ल्यूएचओ) राष्ट्रीय कार्यक्रम अधिकारी डॉ. कमलाकर लष्करे यांनी सांगितले की, ग्रामीण व शहरी दोन्ही भागांमध्ये औषधांचा पुरवठा सुनिश्चित व्हावा आणि कोणताही लाभार्थी वंचित राहू नये, यासाठी डब्ल्यूएचओ या कार्यक्रमावर प्रत्येक स्तरावर देखरेख करणार आहे.
कार्यशाळेदरम्यान ग्लोबल हेल्थ स्ट्रॅटेजीजचे सीनियर डायरेक्टर अनुज घोष यांनी माध्यम प्रतिनिधींशी संवाद साधत, त्यांच्या वृत्तपत्रे व चॅनेल्सच्या माध्यमातून या कार्यक्रमाचा व्यापक प्रचार-प्रसार करून जनजागृती करण्याचे आणि फाइलेरिया निर्मूलन मोहिम यशस्वी करण्यासाठी सहकार्य करण्याचे आवाहन केले.
| नागपूर संभाग के एम डी ए अभियान के चिन्हित क्षेत्र एवं जनसंख्या | ||
| जिला | ब्लॉक का नाम | ब्लॉक की जनसंख्या |
| भंडारा | तुमसर | 227824 |
| भंडारा | लाखनी | 127204 |
| भंडारा | मोहाड़ी | 154408 |
| चंद्रपुर | ब्रह्मपुरी | 169317 |
| चंद्रपुर | चिमूर | 163677 |
| चंद्रपुर | मुल | 118182 |
| चंद्रपुर | पोंभुर्णा | 49630 |
| चंद्रपुर | राजुरा | 140060 |
| चंद्रपुर | सावली | 106128 |
| गढ़चिरौली | चामोर्शी | 173556 |
| गढ़चिरौली | गढ़चिरौली | 97827 |
| कुल | 1527813 | |
